Z ostatniej chwili
0
Wersja bez reklam. Zwiększ swoją satysfakcję z korzystania z serwisu Investing.com. Zaoszczędź aż 40% Więcej szczegółów

Stopy procentowe nie reagują (pozytywnie) na wzrost długu publicznego

Przez Obserwator FinansowyForex21.04.2021 12:28
pl.investing.com/analysis/stopy-procentowe-nie-reaguja-pozytywnie-na-wzrost-dlugu-publicznego-200237440
Stopy procentowe nie reagują (pozytywnie) na wzrost długu publicznego
Przez Obserwator Finansowy   |  21.04.2021 12:28
Zapisane. Przeglądaj Zapisane pozycje.
Ten artykuł już został zapisany w Twoich Zapisane pozycje
 

Możliwość “wypychania” (crowding out) wydatków prywatnych przez rosnące wydatki publiczne jest poważnie rozważana na gruncie teorii makroekonomii głównego nurtu (mainstream) – szczególnie na gruncie monetaryzmu. Co mówią badania?

Spekuluje się oto, że efekt wypychania może powstawać m.in. z powodu stóp procentowych pozytywnie reagujących na rosnące deficyty fiskalne. Zwiększone stopy procentowe mają z kolei negatywnie oddziaływać na wydatki prywatne (konsumpcyjne i inwestycyjne). Oszacowywaniu skali efektu, jaki miałyby wywoływać deficyty (względnie długi) publiczne w odniesieniu do stóp procentowych poświęcono w latach 1970. i 1980. olbrzymią ilość badań empirycznych.

Z obszernego przeglądu tych badańOtwiera się w nowym oknie wynika, że ich rezultaty były niejednoznaczne: “Według tradycyjnej teorii deficyty zwiększają stopy procentowe – lub nie mają na nie wpływu. Jednak różne testy oparte na danych empirycznych dowodzą, że można twierdzić, co się tylko chce – że deficyty podnoszą stopy procentowe, lub je obniżają – albo pozostawiają bez zmian.”

W ostatnich dziesięcioleciach publikacje raportujące badania w tym zakresie ukazują się bardzo rzadko. Zanik zainteresowania tą tematyką odzwierciedla realia ekonomiczne. Już od wczesnych lat 1980. stopy procentowe wykazują tendencje spadkowe. Jednocześnie deficyty i długi publiczne wykazują tendencje wzrostowe. Przykładowo, dla USA współczynnik korelacji pomiędzy średnioroczną realną krótkookresową stopą procentową a poziomem długu publicznego (w relacji do PKB) wynosi -0,7502 (lata 1981/82-2019). Z kolei współczynnik korelacji pomiędzy rocznym przyrostem krótkookresowej stopy procentowej a deficytem publicznym wyniósł, dla tego samego okresu, -0,4552. Podobne wielkości obserwuje się w innych krajach rozwiniętych: na przestrzeni lat długi publiczne wzrastają, a stopy procentowe spadają.

Pandemia doprowadza do masywnego wzrostu deficytów i długów publicznych prawie wszędzie. Wbrew dość powszechnym oczekiwaniom nie skutkuje to zjawiskami negatywnymi: wysoką inflacją, czy też niewypłacalnością państw. Warto zauważyć, że również podczas wielkiej recesji wywołanej globalnym kryzysem finansowym, który wybuchł w 2007 r., deficyty i długi publiczne wzrosły nadzwyczajnie prawie wszędzie – bez negatywnych konsekwencji. Z drugiej strony doświadczenie wskazuje, że po przezwyciężeniu kryzysów dawne przesądy z reguły powracają. Już w 2010 r. pojawiła się pracaOtwiera się w nowym oknie „dowodząca” (gołosłownie, jak się wkrótce okazało) niebywałej wprost szkodliwości długów publicznych. Podobne przeświadczenie doprowadziło strefę euro do nieudanej próby sanacji finansów publicznych już w latach 2010-2011. Skutki tej próby były opłakane: powtórna (second dip) recesja w latach 2012-2013 oraz anemiczny wzrost w latach późniejszych.

Jest bardzo prawdopodobne, że koncepcja wypychania wydatków prywatnych przez długi/deficyty publiczne prędzej lub później również zostanie przywołana przez zwolenników koncepcji tradycyjnych.

Moje badania, stosujące dość zaawansowaną technikę ekonometryczną (ARDL-B) Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships on JSTOROtwiera się w nowym oknie, dotyczą ewentualnego związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy zmianami poziomu długu publicznego (w procentowej relacji do PKB) a zmianami poziomu realnych krótkookresowych stóp procentowych.

Realna krótkookresowa stopa procentowa jest zdefiniowana jako średnioroczna trzymiesięczna stopa procentowa rynku międzybankowego, deflowana przy użyciu deflatora (wskaźnika cen) dla całego PKB. Dane statystyczne będące podstawą oszacowań przedstawionych na wykresie odnoszą się do lat 1995-2019. Wszystkie dane pochodzą z bazy danych AMECO (Eurostat).

W większości przypadków zmiana poziomu długu publicznego ma pewien bezpośredni wpływ na zmianę poziomu stopy procentowej (w danym roku) oraz, ewentualnie, w roku następnym. W pięciu przypadkach wpływ ten sięga także lat późniejszych (maksymalnie czterech lat – w przypadku W. Brytanii). Dla Polski zmiana poziomu długu publicznego ma bezpośredni wpływ na zmianę stopy procentowej wyrażony współczynnikiem -0,0532. Wpływ pośredni, w roku następnym, wyrażony jest współczynnikiem -0,3437. Sumy tych współczynników (dla Polski jest to -0,3969), figurujące na wykresie reprezentują sumaryczny efekt zmiany poziomu długu publicznego na zmianę poziomu stopy procentowej.

Stopy procentowe nie reagują (pozytywnie) na wzrost długu publiczne
Stopy procentowe nie reagują (pozytywnie) na wzrost długu publiczne

Z wykresu wynika, że zmiany poziomu długu publicznego w większości nie mają znaczącego i statystycznie istotnego wpływu na zmiany poziomu stóp procentowych. Co więcej, wpływ ten okazuje się raczej ujemny: rosnące poziomy długu publicznego obniżają (marginalnie) stopy procentowe! Współczynniki wpływu są dodatnie tylko dla trzech krajów: Grecji, Niderlandów i Węgier – przy czym dla dwóch pierwszych wymienionych krajów są one znikome i statystycznie nieistotne. Współczynnik dla Węgier (ok. 0,2) oznacza, że wzrost długu publicznego (w relacji do PKB) o 1 punkt procentowy może skutkować (średnio) wzrostem krótkookresowej realnej stopy procentowej o 0,2 punktu procentowego.

W przypadku Polski współczynnik wynosi ok. -0,4. Oznacza to, że wzrost długu publicznego (w relacji do PKB) o 1 punkt procentowy może skutkować (średnio) spadkiem stopy procentowej o 0,4 punktu procentowego. Jednak w przypadku Polski współczynnik jest statystycznie nieistotny (prawdopodobieństwo, że faktycznie jest on równy zeru jest bardzo wysokie). Można dodać, że dla Polski średnia realna krótkookresowa stopa procentowa wynosiła 3,5 proc. (lata 1995-2019).

Konkludując, nasza analiza nie potwierdza opinii, że deficyty fiskalne i wzrost poziomu długu publicznego skutkują wzrostem realnych stóp procentowych. Liczby wskazują, że jest raczej przeciwnie: wzrost poziomu długu skutkuje spadkiem realnych stóp procentowych. Brakuje więc rzeczowego uzasadnienia dla powszechnie wyznawanej tezy o tym, że deficyty i długi publiczne „wypierają” wydatki prywatne.

Wyniki naszej analizy są zgodne z pogłębionym rozumieniem mechanizmu makroekonomicznego. Pamiętajmy, że deficyt fiskalny reprezentuje dodatkowy strumień pieniędzy trafiający do sektora prywatnego. Jest dosyć naturalne, że „nadmiar” pieniądza prowadzi raczej do spadku niż wzrostu stóp procentowych! Oczywiście, efekt ten może być zakłócony przez reakcje banku centralnego. Ten ostatni może zdecydować się na „sterylizację” dodatkowych zasobów trafiających do sektora prywatnego – np. poprzez podnoszenie oficjalnych stóp procentowych. Wyjąwszy sytuacje, gdy bank centralny sabotuje decyzje władzy fiskalnej, należy oczekiwać, że poluzowanie polityki fiskalnej będzie sprzyjać spadkowi stóp procentowych i tym samym będzie stymulować gospodarkę realną. Trzeba jednak dodać, że sytuacja konfliktu pomiędzy celami władzy fiskalnej a monetarnej jest (a raczej była) obserwowana dość często, także w Polsce. Nie można wykluczyć tego, że nadmierna reakcja banku centralnego sabotującego rozluźnienie fiskalne może zdusić wzrost gospodarczy, także poprzez niekorzystny wzrost stóp procentowych.

Artykuł pochodzi ze strony obserwatorfinansowy.pl

Autor : Leon Podkaminer

Stopy procentowe nie reagują (pozytywnie) na wzrost długu publicznego
 

Artykuły powiązane

Michał Król
Jak długo potrwa korekta na EURPLN? Przez Michał Król - 11.01.2022 3

Linia trenduPoniższy wykres przedstawia notowania pary walutowej EURPLN na interwale tygodniowym. Pozwala to zaprezentować dynamikę kursu na przestrzeni ostatnich dwóch lat. W tym...

Stopy procentowe nie reagują (pozytywnie) na wzrost długu publicznego

Dodaj komentarz

Wytyczne dotyczące komentarzy

Zachęcamy Cię do korzystania z komentarzy, wchodzenia w interakcje z użytkownikami, dzielenia się swoją perspektywą i zadawania pytań autorom i sobie nawzajem.  By jednak zachować wysoki poziom dyskusji, który wszyscy cenimy i którego oczekujemy, prosimy mieć na uwadze następujące kryteria:

  • Wzbogacaj dyskusję
  • Trzymaj się tematu. Umieszczaj materiał, który jest zgodny z dyskutowanym tematem.
  • Szanuj innych. Nawet negatywne opinie można formułować w pozytywny i dyplomatyczny sposób.
  • Używaj standardowego stylu pisania. Używaj interpunkcji oraz dużych i małych liter. 
  • UWAGA: Spam i/lub wiadomości promocyjne oraz linki w komentarzu będą usuwane.
  • Unikaj wulgarnego języka, oszczerstw oraz ataków osobistych skierowanych w autora lub innego użytkownika.
  • Można umieszczać tylko komentarze po polsku.
Tu napisz swoją opinię
 
Czy na pewno chcesz usunąć ten wykres?
 
Wyślij
Umieść także na:
 
Zastąpić dołączony wykres nowym wykresem?
1000
Aktualnie nie możesz umieszczać komentarzy, ponieważ dostaliśmy zgłoszenie o naruszeniu regulaminu. Twój status zostanie zweryfikowany przez naszych moderatorów.
Prosimy poczekaj minutę, zanim znów zaczniesz komentować.
Dziękujemy za Twój komentarz. Zaznaczamy, że musi on zostać zatwierdzony przez naszych moderatorów. Może to zająć chwilę, zanim pojawi się  na stronie.
 
Czy na pewno chcesz usunąć ten wykres?
 
Wyślij
 
Zastąpić dołączony wykres nowym wykresem?
1000
Aktualnie nie możesz umieszczać komentarzy, ponieważ dostaliśmy zgłoszenie o naruszeniu regulaminu. Twój status zostanie zweryfikowany przez naszych moderatorów.
Prosimy poczekaj minutę, zanim znów zaczniesz komentować.
Dodaj wykres do komentarza
Potwierdź zablokowanie

Czy na pewno chcesz zablokować %USER_NAME%?

Po włączeniu opcji blokady, ani Ty ani %USER_NAME% nie będziecie mogli zobaczyć swoich postów na Investing.com.

%USER_NAME% został pomyślnie dodany do Twojej Listy zablokowanych

Ponieważ właśnie odblokowałeś tę osobę, aby móc ponownie ją zablokować musi minąć 48 godzin.

Zgłoś ten komentarz

Uważam, że ten komentarz jest:

Komentarz zgłoszony

Dziękujemy!

Twoje zgłoszenie zostało wysłane do naszych moderatorów w celu rewizji
Zastrzeżenie: Fusion Media would like to remind you that the data contained in this website is not necessarily real-time nor accurate. All CFDs (stocks, indexes, futures) and Forex prices are not provided by exchanges but rather by market makers, and so prices may not be accurate and may differ from the actual market price, meaning prices are indicative and not appropriate for trading purposes. Therefore Fusion Media doesn`t bear any responsibility for any trading losses you might incur as a result of using this data.

Fusion Media or anyone involved with Fusion Media will not accept any liability for loss or damage as a result of reliance on the information including data, quotes, charts and buy/sell signals contained within this website. Please be fully informed regarding the risks and costs associated with trading the financial markets, it is one of the riskiest investment forms possible.
Rejestracja przez Google
lub
Rejestracja przez e-mail